گیلان صدر؛ دکتر مختار جباری؛مدرس دانشگاه ، پژوهشگر و مشاور عالی شهردار اسبق رشت
نکنید این کار را
پیاده راه فرهنگی شهرداری رشت مبتنی بر نظریه اجتماعی « رویداد محوری» قرار بود بسان موتور کوچکی که موتور بزرگ توسعه شهر را به حرکت در میاورد؛ عمل کند. این پیاده راه با همه نقدهایی که میشود به لحاظ عملیاتی بر آن وارد کرد اما در جای درست نظریه اجتماعی توسعه ایستاده است .این پروژه از همان اول و قبل از آغاز ، در حین اجرا و بعد از افتتاح مخالفین جدی داشت. تلاش های بسیاری انجام شد تا مجوزهای لازم برای آغاز پروژه گرفته شود. چون از ابتدا در جریان این تلاش ها بودم و خودم هم به نحوی درگیر فرآیند پروژه شدم ، در این نوشتار سعی میکنم دسته بندی از مخالفین پروژه ارائه دهم.
مخالفین پروژه پیاده راه شهرداری رشت:
۱-مخالفین مدیریتی: این مخالفین عموما از دستگاه های انتظامی و مدیریتی شهر بودند و نگرانی شان بابت این بود که پروژه چون از نیمه دوم سال ( آبان ۱۳۹۴) شروع خواهد شد و شهرداری تا پایان سال نمی تواند پروژه را جمع کند . پروژه چون سه خیابان اصلی شهر( امام، سعدی، شریعتی) و میدان شهرداری را درگیر می کرد عملا شاهراه اصلی اقتصادی شهر مختل میشد و ممکن بود نارضایتی مردم را فراهم کند . در جلسات مختلفی که در این زمینه با این مخالفین داشتیم نهایتا با تعهد به پایان پروژه تا پایان سال نظر این مخالفین را تامین نموده و اعلام موافقت با شروع پروژه کردند.
۲- مخالفین شهری: این مخالفین که عموماً مغازه داران و کاسب هاى مستقر در محدوده پروژه بودند نگران کسادى چند ماهه کسب شان بودند که طبیعتاً عملیات عمرانى پروژه ایجاد میکرد. با این مخالفین نیز به دفعات متعدد به گفتگو نشستیم و سعى کردیم تمهیداتى بیاندیشیم تا جایى که ممکن است عملیات عمرانى آسیب کمترى ایجاد کند و در عین حال وقتى دورنماى روشن پروژه که موجب رونق کسب و کار آنان خواهد شد ( با توجه به اینکه پیاده راه مرکزیت رویداد محورى شهر میشد و طبیعتا تراکم جمعیت در این نقطه نیز بیشتر میشد) را براى این مخالفین توضیح میدادیم عموم این مخالفین شهرى نیز همراهى کردند.
۳- مخالفین سیاسى: این مخالفین که ترکیبى از نماینده شهر در مجلس تا اعضاى مخالف شهردار در شورا بودند هر کدام با دلایل و انگیزه هاى خاص خود مخالفت میکردند. به یاد دارم بعضى از اعضاى شوراى شهر و نماینده مجلس حتى مخالفین گروه دوم ( مخالفین شهرى) را تحریک میکردند به تجمع و تحصن در شهردارى.
۴-مخالفین فرهنگى: این مخالفین که بخشى از نیروهاى مذهبى شهر بودند عمدتاً بعد از افتتاح پروژه وارد فاز مخالفت جدى با پروژه شدند. این مخالفین در برنامه روز رشت که براى اولین بار کارناوالى از گروه هاى تئاتر و موسیقى و نقاشى در پیاده راه شهردارى راه افتاد بعد از اجراى تئاترى که حرکات نمایشى آئین هاى سنتى کشاورزى استان بود و بارها در جشنواره هاى مختلفى به نمایش در آمده بود مخالفت خود را شدت بخشیدند.
بعدها که بعضى از جوانان در محدوده پیاده راه با سازهاى موسیقى خود به اجراى موسیقى مى پرداختند این مخالفت ها شدت بیشترى پیدا کرد.
نکنید این کار را
۱-برچیده شدن پیاده راه فرهنگى شهردارى و به هم زدن وضع موجود این پیاده راه به نحوى که مانند سابق تردد خودروها در محدوده پیاده راه امکان پذیر شود بیش از اینکه توجیه ترافیکى داشته باشد انگیزه هاى دیگرى دارد.
پیاده راه فرهنگى شهردارى رشت با همین وضع موجود و با همین برنامه هاى ناقص چند کارکرد براى شهر دارد:
الف- رشت تصویر دارد: یکى از مولفه هاى مهم در برند سازى شهر داشتن تصویر در ذهن است . شیراز با آرامگاه حافظ و سعدى و تخت جمشید تصویر ذهنى دارد ، میدان امام اصفهان تصویر ذهنى اصفهان است. با پیاده راه فرهنگى شهر رشت اکنون یک تصویر ذهنى زیبا دارد.
نکنید این کار را
۲- ظرفیت رویداد محورى توسعه گردشگرى شهر: پیاده راه فرهنگى شهردارى رشت ظرفیت بى نظیر رویداد محورى براى توسعه گردشگرى شهر ایجاد کرده است . با به هم زدن وضع موجود این پیاده راه این ظرفیت از بین خواهد رفت. بسیارى از شهرها آرزوى داشتن چنین ظرفیتى را دارند. آنچه را داریم را از بین نبریم.
نکنید این کار را
۳-سرمایه اجتماعى شهر: پیاده راه فرهنگى در فقر فضاهاى تفریحى و گردشى توانسته است مطلوبیت تفریحى و گردشى شهر را ارتقاء دهد. این سرمایه اجتماعى را از بین نبرید.نکنید این کار را.
۴- اتصال فرهنگ و اجتماع به اقتصاد: پیاده راه فرهنگى مدلى نسبتاً موفق از اتصال پدیده هاى فرهنگى و اجتماعى با اقتصاد شده است . در شهر باید چنین مدل هایى گسترش یابد . این مدل موفق را از بین نبرید.
نکنید این کار را
و سخن آخر:
بى حجابى ، با حجابى، مذهبى بودن ، غیر مذهبى بودن ، فرآیندهاى اجتماعى هستند که کمترین تاثیر را از محیط فیزیکى دارند. صداقت ، اصالت ، کارکرد، جاى درست تاریخ ایستادن، جاى درست جهان ایستادن و …. اینها موجب تشدید فرآیندهاى بى حجابى، باحجابى، مذهبى شدن، غیر مذهبى بودن و …. میشود.
با از بین بردن پیاده راه فقط خود را مدیون یک شهر مى کنید.
