اختصاصی/ گیلان صدر، با رویکرد کمک به شهردار رشت و در جهت شناسایی معضلات این شهر از دکتر مختار جباری،مدرس و صاحب نظر در حوزه مباحث اجتماعی، فرهنگی و مشاور عالی شهردار اسبق شهر رشت, دعوت شد تا در خصوص چالش های پیش روی شهردار جدید به گفتگو بپردازیم. وی در کسوت یک مدرس به آسیب شناسی چگونگی ایجاد نابسامانی های شهری و تاریخچه ی آن پرداخت که در ادامه میخوانید:
وی سخنان خود را با این مقدمه آغاز کرد که همه پدیده های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی سبقه تاریخی دارند و پیش از هرچیز می بایست عوامل عقب ماندگی شهر رشت که روزگاری در کانون تحولات مدرن بود، بررسی شود.
دکتر جباری این عوامل را در سه طبقه عوامل تاریخی، سیستمی و وضعی توضیح داد و بیان کرد: بررسی ها نشان می دهد که در صد سال اخیر هیچ عامل تاریخی موثری موجب عقب ماندگی این شهر نبوده است همچنین، براساس اسناد بالادستی هیچ عمدی نیز برای عقب نگه داشتن این شهر از جهت برخورداری از امتیازات حکومتی وجود نداشته است.
وی علت عدم توسعه شهر رشت را عامل وضعی یعنی رفتارهای بازیگران درون محیطی همچون مدیران، نخبگان ، سیاست گذاران و…دانست و با تاکید بر اینکه پس از انقلاب این استان در تولید و توزیع مدیران در سطح کشور نقش مهمی در ساختار قدرت نداشته است، اظهار کرد: کم لطفی هایی که از این جهت در خصوص این استان اتفاق افتاد، موجب شد تا ما فرصت تمرین رفتارهای بلوغ یافته سیاسی را نیابیم.
تبین و ارزیابی رویکردهای مدیریتی شهر رشت
مختار جباری در ادامه با انتقاد از ناپایداری مدیریتی که پس از شکل گیری شوراها در خصوص شهرداران رشت اتفاق افتاده است؛ این موضوع را از عوامل اصلی ضعف و عقب ماندگی این شهر در حوزه ی زیر ساخت و مطلوبیت زیستی دانست و افزود: در حالیکه شهرهایی همچون تبریز و تهران که براساس شاخص های توسعه روزگاری هم طراز با شهر رشت بوده اند امروزه از بخش زیر ساخت عبور کرده و اکنون در حال ارائه مدل های توسعه ای هستند، کالبد شهر رشت همچنان فاقد ابتدایی ترین معیارهای مطلبوبیت زیستی است و حتی اغتشارات بصری جدی دارد.
وی با یادآوری عدم ثبات در ارائه مدل های توسعه ای که برای شهر رشت تعریف شده است و آزمون و خطاهای مختلف در این خصوص، اظهار کرد: ما پس از چند دهه تاخیر به این نتیجه رسیدیم که مبنای توسعه رشت باید گردشگری باشد!
وی افزود: در خصوص گردشگری نیز اکنون تنها افق ترسیم شده و تا رسیدن به استراتژی و در نهایت پروژه مسیر طولانی در پیش خواهیم داشت.
این مدرس دانشگاه در ادامه با بیان دلایل ناکامی شورای اسلامی شهر رشت در انجام وظایف خود، اظهار کرد: عدم شکل گیری حس یک هویت کلی برای شورا در میان اعضا و تعیین کنندگی رفتار فردی در این پارلمان شهری موجبات رقم خوردن اتفاق های بدی را برای رشت فراهم کرد.
وی خاطرنشان کرد: پارلمان شهری وظیفه دفاع از منافع عمومی را برعهده دارد و تنها در صورتی که منافع فردی و گروهی بر منافع عمومی ارجحیت پیدا کند، شاهد این وضعیت نابسامان و تغییر مداوم شهرداران هستیم.
وی تقلیل جایگاه شورا را از یک نهاد نظارتی و سیاستگذار به یک نهاد خدماتی و همچنین اثر پذیری از نهادهای غیر مدنی را از دیگر عوامل نابسامانی های حادث شده دانست و در ادامه به چالش های تجربه شده خود در گذشته پرداخت که شهردار جدید رشت با آن ها در بدنه اداری مواجه است.
وی دیدگاه، تعلق عملی و مقاومت برخی مدیران شهری که وظایف شهرداری ها را پس از گذشت چند نسل از تئوری های مدیریتی در خصوص شهرداری ها، منوط به ارائه خدمات میدانند در عدم پیشبرد اهداف موثر دانست و خاطر نشان کرد: امروزه شهرداری ها در دنیا وظیفه راهبری توسعه شهر را بر عهده دارند و وظایف آنها تنها منوط به خدمات رسانی نیست.
دکتر جباری مدیران رانتی و فاقد کارآیی در بدنه شهرداری، بده بستان ها و روابط نامتعارف با کانون های برون محیطی را از دلایل فساد اخلاق سازمانی و آسیب جدی این مجموعه دانست و اظهار کرد: شهرداری در شرایطی ست که افرادی متصل به عناصر قدرت در اختیار دارد که هیچ مسئولی نه میتواند جایگاهشان را تغییر دهد و نه روی کارآیی آنها حسابی باز کند. در این شرایط، وفاداری سازمانی تضعیف خواهد شد زیرا به جای وفاداری به سازمان، وفاداری به فرد اتفاق می افتد.
وی در بخش دیگر سخنانش در خصوص منابع درآمدی ناپایدار شهرداری نیز اظهار کرد: این مسئله از دلایل ضعف عملکرد شهرداری هاست و باید تلاش شود همچون دیگر شهرداری های توسعه یافته و مدرن منابع درآمدی منوط به عوارض و صدور پروانه ساخت و...نباشد زیرا این منابع با نوسانات اقتصادی مشکلات خود را بروز میدهند.
وی تنها راه ایجاد منابع درآمدی پایدار را حوزه سرمایه گذاری اعلام کرد و در این خصوص نیز فراهم کردن شرایط ورود سرمایه گذار را لازم و ضروری دانست.
دکتر جباری عنوان کرد:شهردار رشت می بایست مسائل شهری را به ۴ دسته مسائل حیاتی، ضروری، مهم و عادی تقسیم کرده و با توجه به منابع موجود و همچنین احیای تالار گفتگوی شهر به جهت ایجاد مشارکت مردمی و دریافت نظرات صاحب نظران به حل معضلات شهر بپردازد.
وی با اشاره به سه مشکل جدی کشور در حوزه سیاست، جامعه و محیط زیست گفت : بدون برنامه ریزی برای ورود سرمایه گذار و مدیریت مناسب خصوصا با توجه به تقلیل یافتن منابع درآمدی، ورود مهاجرین به علت کمبود آب و کاهش نرخ سرمایه انسانی، وضعیت پیچیده تر و وخیم تر خواهد شد.
این مدرس دانشگاه با اشاره به دلایل ورود گردشگر به شهرهای دیگر، راه توسعه مبتنی بر گردشگری این شهر را موضوع شدن این شهر در سطح کشور از طریق رویداد محوری و برگزاری جشنواره ها و رویدادهای مختلف معرفی و سبک زندگی شب زنده دار مردم این شهر را از این حیث قابل توجه دانست .
