گیلان صدر؛ دکتر مختار جباری؛مدرس دانشگاه ، پژوهشگر و مشاور عالی شهردار اسبق رشت
نكنيد اين كار را
پیاده راه فرهنگی شهرداری رشت مبتنی بر نظریه اجتماعی « رویداد محوری» قرار بود بسان موتور کوچکی که موتور بزرگ توسعه شهر را به حرکت در میاورد؛ عمل کند. این پیاده راه با همه نقدهایی که میشود به لحاظ عملیاتی بر آن وارد کرد اما در جای درست نظریه اجتماعی توسعه ایستاده است .این پروژه از همان اول و قبل از آغاز ، در حین اجرا و بعد از افتتاح مخالفین جدی داشت. تلاش های بسیاری انجام شد تا مجوزهای لازم برای آغاز پروژه گرفته شود. چون از ابتدا در جریان این تلاش ها بودم و خودم هم به نحوی درگیر فرآیند پروژه شدم ، در این نوشتار سعی میکنم دسته بندی از مخالفین پروژه ارائه دهم.
مخالفین پروژه پیاده راه شهرداری رشت:
۱-مخالفین مدیریتی: این مخالفین عموما از دستگاه های انتظامی و مدیریتی شهر بودند و نگرانی شان بابت این بود که پروژه چون از نیمه دوم سال ( آبان ۱۳۹۴) شروع خواهد شد و شهرداری تا پایان سال نمی تواند پروژه را جمع کند . پروژه چون سه خیابان اصلی شهر( امام، سعدی، شریعتی) و میدان شهرداری را درگیر می كرد عملا شاهراه اصلی اقتصادی شهر مختل ميشد و ممكن بود نارضایتی مردم را فراهم كند . در جلسات مختلفی که در این زمینه با این مخالفین داشتیم نهایتا با تعهد به پایان پروژه تا پایان سال نظر این مخالفین را تامین نموده و اعلام موافقت با شروع پروژه کردند.
۲- مخالفین شهری: این مخالفین که عموماً مغازه داران و كاسب هاى مستقر در محدوده پروژه بودند نگران كسادى چند ماهه كسب شان بودند كه طبيعتاً عمليات عمرانى پروژه ايجاد ميكرد. با اين مخالفين نيز به دفعات متعدد به گفتگو نشستيم و سعى كرديم تمهيداتى بيانديشيم تا جايى كه ممكن است عمليات عمرانى آسيب كمترى ايجاد كند و در عين حال وقتى دورنماى روشن پروژه كه موجب رونق كسب و كار آنان خواهد شد ( با توجه به اينكه پياده راه مركزيت رويداد محورى شهر ميشد و طبيعتا تراكم جمعيت در اين نقطه نيز بيشتر ميشد) را براى اين مخالفين توضيح ميداديم عموم اين مخالفين شهرى نيز همراهى كردند.
٣- مخالفين سياسى: اين مخالفين كه تركيبى از نماينده شهر در مجلس تا اعضاى مخالف شهردار در شورا بودند هر كدام با دلايل و انگيزه هاى خاص خود مخالفت ميكردند. به ياد دارم بعضى از اعضاى شوراى شهر و نماينده مجلس حتى مخالفين گروه دوم ( مخالفين شهرى) را تحريك ميكردند به تجمع و تحصن در شهردارى.
٤-مخالفين فرهنگى: اين مخالفين كه بخشى از نيروهاى مذهبى شهر بودند عمدتاً بعد از افتتاح پروژه وارد فاز مخالفت جدى با پروژه شدند. اين مخالفين در برنامه روز رشت كه براى اولين بار كارناوالى از گروه هاى تئاتر و موسيقى و نقاشى در پياده راه شهردارى راه افتاد بعد از اجراى تئاترى كه حركات نمايشى آئين هاى سنتى كشاورزى استان بود و بارها در جشنواره هاى مختلفى به نمايش در آمده بود مخالفت خود را شدت بخشيدند.
بعدها كه بعضى از جوانان در محدوده پياده راه با سازهاى موسيقى خود به اجراى موسيقى مى پرداختند اين مخالفت ها شدت بيشترى پيدا كرد.
نکنید این کار را
١-برچيده شدن پياده راه فرهنگى شهردارى و به هم زدن وضع موجود اين پياده راه به نحوى كه مانند سابق تردد خودروها در محدوده پياده راه امكان پذير شود بيش از اينكه توجيه ترافيكى داشته باشد انگيزه هاى ديگرى دارد.
پياده راه فرهنگى شهردارى رشت با همين وضع موجود و با همين برنامه هاى ناقص چند كاركرد براى شهر دارد:
الف- رشت تصوير دارد: يكى از مولفه هاى مهم در برند سازى شهر داشتن تصوير در ذهن است . شيراز با آرامگاه حافظ و سعدى و تخت جمشيد تصوير ذهنى دارد ، ميدان امام اصفهان تصوير ذهنى اصفهان است. با پياده راه فرهنگى شهر رشت اكنون يك تصوير ذهنى زيبا دارد.
نكنيد اين كار را
٢- ظرفيت رويداد محورى توسعه گردشگرى شهر: پياده راه فرهنگى شهردارى رشت ظرفيت بى نظير رويداد محورى براى توسعه گردشگرى شهر ايجاد كرده است . با به هم زدن وضع موجود اين پياده راه اين ظرفيت از بين خواهد رفت. بسيارى از شهرها آرزوى داشتن چنين ظرفيتى را دارند. آنچه را داريم را از بين نبريم.
نكنيد اين كار را
٣-سرمايه اجتماعى شهر: پياده راه فرهنگى در فقر فضاهاى تفريحى و گردشى توانسته است مطلوبيت تفريحى و گردشى شهر را ارتقاء دهد. اين سرمايه اجتماعى را از بين نبريد.نكنيد اين كار را.
٤- اتصال فرهنگ و اجتماع به اقتصاد: پياده راه فرهنگى مدلى نسبتاً موفق از اتصال پديده هاى فرهنگى و اجتماعى با اقتصاد شده است . در شهر بايد چنين مدل هايى گسترش يابد . اين مدل موفق را از بين نبريد.
نكنيد اين كار را
و سخن آخر:
بى حجابى ، با حجابى، مذهبى بودن ، غير مذهبى بودن ، فرآيندهاى اجتماعى هستند كه كمترين تاثير را از محيط فيزيكى دارند. صداقت ، اصالت ، كاركرد، جاى درست تاريخ ايستادن، جاى درست جهان ايستادن و …. اينها موجب تشديد فرآيندهاى بى حجابى، باحجابى، مذهبى شدن، غير مذهبى بودن و …. ميشود.
با از بين بردن پياده راه فقط خود را مديون يك شهر مى كنيد.
